O trackerach łatwo pisać ogólnie. Ten artykuł opisuje cztery konkretne instalacje, które zamontowaliśmy: od trackera 6 kWp w Kleszczewie, gdzie mamy siedzibę, po tracker 10 kWp w Szczuczynie, który pracuje razem z pompą ciepła, magazynem energii i klimatyzacją. Przy każdej podajemy, jak jest zbudowana, i ile energii powinna dawać w przeciętnym roku.
Skąd liczby produkcji
Liczby produkcji w tym artykule to symulacja PVGIS, a nie odczyty z liczników. PVGIS to bezpłatny kalkulator Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej, oparty na wieloletnich danych satelitarnych. Założenia:
- dla wszystkich czterech instalacji ta sama lokalizacja odniesienia, okolice Kleszczewa (54,27° N, 18,56° E), żeby wyniki były porównywalne,
- tracker dwuosiowy (wszystkie opisane tu instalacje są na trackerach dwuosiowych) i, dla porównania, stała konstrukcja gruntowa skierowana na południe pod kątem 35°,
- straty systemu 14%, czyli domyślna wartość PVGIS,
- średni rok pogodowy, bez uwzględnienia zalegania śniegu i przerw na pozycję wiatrową.
W innej miejscowości wynik może różnić się o kilka procent, a w konkretnym roku produkcja zależy od pogody. Symulacja dobrze pokazuje jednak skalę i rozkład produkcji w ciągu roku.
Cztery instalacje w jednej tabeli
| Instalacja | Tracker, kWh rocznie | Stała konstrukcja tej samej mocy, kWh rocznie | Tracker w grudniu | Tracker w czerwcu |
|---|---|---|---|---|
| Tracker 6 kWp, Kleszczewo | 8 639 | 6 387 | 182 | 1 199 |
| Tracker 10 kWp z pompą ciepła, magazynem i klimatyzacją, Szczuczyn | 14 399 | 10 646 | 304 | 1 999 |
| Tracker 15 kWp z magazynem energii Deye 30 kWh | 21 599 | 15 968 | 456 | 2 999 |
| Tracker 10 kWp | 14 399 | 10 646 | 304 | 1 999 |
W każdym przypadku tracker daje w symulacji około 35% więcej energii niż stała konstrukcja tej samej mocy. Z tabeli widać też, jak bardzo produkcja różni się w ciągu roku: w czerwcu jest około 6,5 razy większa niż w grudniu.
Tracker 6 kWp w Kleszczewie
Najmniejsza z opisanych instalacji stoi w Kleszczewie, w tej samej miejscowości, w której mamy siedzibę. Zdjęcia, które pokazujemy, wykonaliśmy w lutym 2026 r., czyli w miesiącu, w którym słońce wciąż wznosi się nisko, a tracker wykorzystuje swoją przewagę, mocno pochylając panele w stronę nisko stojącego słońca.
Symulacja dla 6 kWp: około 8 640 kWh rocznie na trackerze wobec około 6 390 kWh na stałej konstrukcji. To dobry przykład tego, o czym piszemy przy porównaniach: żeby uzyskać na stałej konstrukcji tyle energii co z trackera 6 kWp, trzeba by postawić panele o mocy około 8,1 kWp.
Tracker tej wielkości mieści się w typowym zakresie dla domu jednorodzinnego, a jedna konstrukcja z jednym fundamentem zajmuje mniej miejsca niż rzędy stałych stołów o większej mocy.
Tracker 10 kWp z pompą ciepła, magazynem i klimatyzacją w Szczuczynie
To najbardziej rozbudowana z opisanych realizacji. W jej skład wchodzą:
- tracker fotowoltaiczny 10 kWp,
- pompa ciepła Panasonic o mocy 12 kW,
- istniejący kocioł na paliwo stałe, który pozostał w instalacji,
- magazyn energii Deye o pojemności 20 kWh,
- dwa klimatyzatory.
Układ biwalentny: pompa ciepła i kocioł razem
Pompa ciepła pracuje w układzie biwalentnym, czyli razem z dotychczasowym kotłem. Dom ma dwa źródła ciepła. Pompa ciepła ogrzewa w okresach, w których pracuje najkorzystniej, a kocioł może przejąć lub wspomóc ogrzewanie, gdy jest bardzo zimno. Takie rozwiązanie pozwala przejść na pompę ciepła bez wyburzania kotłowni, a kocioł zostaje jako zabezpieczenie na najzimniejsze dni.
Ten układ dobrze pasuje do rozkładu produkcji z trackera. Symulacja PVGIS dla 10 kWp daje miesięcznie:
| Miesiąc | kWh | Miesiąc | kWh |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 360 | Lipiec | 1 850 |
| Luty | 603 | Sierpień | 1 682 |
| Marzec | 1 184 | Wrzesień | 1 394 |
| Kwiecień | 1 726 | Październik | 930 |
| Maj | 1 950 | Listopad | 415 |
| Czerwiec | 1 999 | Grudzień | 304 |
W marcu, kwietniu, wrześniu i październiku dom wciąż potrzebuje ogrzewania, a tracker produkuje w symulacji od około 930 do 1 730 kWh miesięcznie. W tych miesiącach pompa ciepła może w dużej części pracować na energii z własnych paneli. W grudniu i styczniu produkcja spada do około 300-360 kWh, a zapotrzebowanie na ciepło jest największe. Wtedy przydaje się kocioł, który odciąża pompę w najzimniejsze dni.
Magazyn energii Deye 20 kWh
Tracker produkuje najwięcej w środku dnia, a w domu energii potrzeba też wieczorem i w nocy. Magazyn o pojemności 20 kWh przechowuje nadwyżkę z dnia i oddaje ją po zachodzie słońca. Ile energii da się z takiego magazynu realnie wykorzystać, opisujemy w artykule Magazyn energii 20 kWh: ile energii można faktycznie zmagazynować.
Ciekawostka dla osób, które planują podobną instalację z dotacją: magazyn 20 kWh przy panelach 10 kWp ma dokładnie taki stosunek pojemności do mocy (dwa do jednego), jakiego wymaga program Przydomowe Magazyny Energii w części 2, której nabór rusza 20 października 2026 r.
Klimatyzacja
Dwa klimatyzatory zużywają energię głównie latem, w upalne popołudnia, czyli wtedy, gdy tracker ustawiony na zachód produkuje jeszcze dużo energii. Od maja do lipca symulacja daje 1 850-2 000 kWh miesięcznie. Chłodzenie w dużej części korzysta więc z energii produkowanej w tym samym czasie. Więcej o łączeniu pompy ciepła z fotowoltaiką piszemy w tekście Pompa ciepła z fotowoltaiką: kiedy warto.
Tracker 15 kWp z magazynem energii Deye 30 kWh
Tracker 15 kWp jest blisko górnej granicy mocy trackerów, które montujemy (od 4 do 17 kWp). W symulacji daje około 21 600 kWh rocznie, a w czerwcu prawie 3 000 kWh. Przy takiej mocy w półroczu letnim powstaje dużo więcej energii, niż przeciętny dom zużyje w ciągu dnia. Magazyn energii Deye o pojemności 30 kWh pozwala wykorzystać jej większą część na miejscu, zamiast oddawać ją do sieci w godzinach, w których energia w net-billingu jest najtańsza. Stosunek 30 kWh do 15 kWp to znów dwa do jednego, czyli tyle, ile wymaga program Przydomowe Magazyny Energii.
Przy dużym trackerze ważniejsze stają się fundament i obliczenia na wiatr. Stół z panelami o mocy 15 kWp ma dużą powierzchnię, a konstrukcję liczymy na obciążenia wiatrem i śniegiem według norm PN-EN 1991-1-4 i PN-EN 1991-1-3 dla miejsca montażu.
Tracker 10 kWp
Czwarta instalacja to tracker 10 kWp bez dodatkowych urządzeń. Symulacja daje taki sam wynik jak w Szczuczynie, około 14 400 kWh rocznie. Takie porównanie dobrze pokazuje, że o opłacalności trackera nie decyduje sama produkcja, tylko to, ile z niej uda się zużyć na bieżąco. Ta sama ilość energii ma inną wartość w domu z pompą ciepła, magazynem i klimatyzacją, a inną w domu, w którym w ciągu dnia nikogo nie ma.
Wnioski z tych realizacji
- Moc dobieraj do zużycia, nie do miejsca. Tracker 6 kWp daje w symulacji tyle, co około 8 kWp na stałej konstrukcji, więc łatwo przewymiarować instalację.
- Tracker najlepiej współpracuje z odbiornikami dziennymi. Pompa ciepła w okresach przejściowych, klimatyzacja latem, magazyn energii na wieczór.
- Zima pozostaje zimą. W grudniu nawet tracker 15 kWp daje w symulacji około 450 kWh. Dom z pompą ciepła potrzebuje wtedy energii z sieci albo drugiego źródła ciepła, tak jak w Szczuczynie.
- Myśl o dotacjach przed zakupem magazynu. Programy mają wymagania co do pojemności w stosunku do mocy paneli.
- Porównuj kWh, nie procenty. Prognozę produkcji dla Twojej działki można policzyć tą samą metodą, której użyliśmy tutaj.
O tym, jak kształtują się koszty takich instalacji, piszemy w artykule Ile kosztuje tracker do paneli fotowoltaicznych.
Projektujemy i montujemy trackery fotowoltaiczne razem z magazynami energii, pompami ciepła i klimatyzacją. Skontaktuj się z Helius Energia, a przygotujemy dla Twojego domu lub gospodarstwa symulację produkcji i propozycję układu podobnego do opisanych wyżej.
